Wat kan ik doen om de betrokkenheid van mijn leerkrachten nog meer te vergroten?

Een curriculum uitwerking voor de propedeuse

Beoogde doelen onderzoekend leren in de propedeuse:

1. Studenten maken kennis met onderzoekend leren en het bijbehorende onderzoeksproces.
2. Studenten verdiepen zich in de stappen Verwonderen en Verkennen.

Propedeuse, eerste semester

Ervaar als student het hele onderzoeksproces!

In semester 1 doorlopen studenten meerdere keren zelf het hele onderzoeksproces onder leiding van een opleidingsdocent. Deze onderzoeksprocessen zijn op het niveau van de student zelf. Het gaat immers om ervaren.

Een goede start is het vakgebied natuur/techniek. Dit is het vakgebied waar de studenten ook als eerste onderzoekend leren zullen verwachten.

De docent doet de vaardigheden verwonderen en verkennen voor en stelt ze centraal in de colleges. Door de vaardigheden te ‘modellen’ wordt gewerkt aan bovenstaande doelen. De student kan ervaringen en kennis opdoen om deze vaardigheden verder te ontwikkelen in het derde blok tijdens het Werkplekleren. Modelleren wordt door de docent bewust ingezet als didactische strategie om het zelfvertrouwen (self-efficacy) in de vaardigheid van het onderzoekend leren te vergroten. In het gedeelte ‘Didactische en Pedagogische invulling’ worden voorbeelden van modelleren gegeven.

Opzet van dit semester:

1. De docent modelleert hoe je kinderen in kleine groepjes begeleidt, het geven van een antwoord uitstelt en hoe een lokaal wordt ingericht.
2. Aan het eind van de tweede  fase van de onderzoekscyclus (verkennen) gaat de leerkracht na welke vragen er naar boven zijn genomen. Dat kunnen de volgende typen vragen zijn (Bom & Hommes,  2010):

a. Vraag voor de klas.
b. Vraag voor de juf/meester.
c. Vraag om te onderzoeken.
d. Vraag voor expert.
e. Vraag voor God/voor de toekomst.
f. De vraag die geschikt is om te onderzoeken,  wordt meegenomen naar derde stap van de onderzoekscyclus.

Propedeuse, tweede semester

Verwonderen en Verkennen op de basisschool: ‘goed materiaal goed inzetten én goede vraagtechnieken beheersen.’

In semester 2 is staat bij de stappen Verwonderen en Verkennen het goed gebruik van materialen centraal. De leerkracht stimuleert bij deze stappen zowel ‘materiële interactie’ (leerkracht-kind-materiaal) als ‘sociale interactie’ (leerkracht-kind-medeleerlingen). De student zal dus toegerust worden om beide interactietypen te stimuleren. invulling’.

Onder de paraplu ‘doelgericht werken’ wordt het directe instructie model (DI-model, sturend) vergeleken met onderzoekend leren (open). Bij doelgericht werken wordt vaak automatisch gedacht aan het DI-model. Studenten leren hier dat je ook bewust kunt kiezen voor onderzoekend leren om doelgericht te werken, dat verschillende doelen ook kunnen vragen om verschillende aanpakken. Studenten  leren hierin bewust keuzes te maken.

Studenten leren hoe ze kinderen kunnen uitdagen tot het stellen van eigen (leer)vragen. Voorbeelden van de ‘materiële’ en ‘sociale’ interactie zijn te vinden in het gedeelte ‘Didactische en Pedagogische

[Opm. In het tweede jaar van de opleiding leren studenten pas vragen van kinderen om te zetten in goede onderzoeksvragen.]

Studenten leren hoe ze met kinderen materiaal kunnen Verkennen. Ook hier is er eerst een eigen ervaring door de student: Ervaar zelf het verschil bij Verwonderen en Verkennen wanneer dit geheel open gebeurt en wanneer dit sturend gebeurt.

Opzet van dit semester:

1. Starten met een ‘ervaringscollege’ van sturend of open materiaal verkennen.
2. Hierna een hoorcollege over het Directe Instructiemodel en Onderzoekend Leren.
3. Voorbeelden in werkcolleges hoe binnen verschillende vakgebieden Onderzoekend Leren toegepast kan worden.
4. Opdracht in de stage om met kinderen de fasen Verwonderen en Verkennen uit te voeren (naast opdracht over DI). Studenten maken hier video-opname van.
5. Intervisie o.l.v. opleidingsdocent m.b.v. het meegebrachte videomateriaal.

Terug naar beginscherm PLG