Informeer ik de ouders van Hannah over wat zij mij in een vertrouwelijk gesprek over thuis heeft verteld of doe ik dat juist niet omdat ik haar vertrouwen niet wil schenden?

Verwonderen en verkennen in de propedeuse – een verantwoording

Uit onderzoek is bekend hoe moeizaam de implementatie van onderzoekend leren is. Dit implementatieproces is al 25 jaar in beweging en nog steeds heeft het niet de effecten die beoogd zijn.  In een recent onderzoek (Van der Kooij & Wissink, 2015, p.21) nemen leerkrachten niet alleen bij zichzelf, maar ook en vooral bij de wat oudere kinderen remmingen waar wanneer zij uitgedaagd worden om buiten bestaande kaders te denken. Juist daarom is het goed in het eerste fase van de opleiding de focus op Verwonderen en Verkennen te leggen. Want alleen zo leren studenten ook zelf deze beide stappen serieus te nemen, waardoor ze later als leerkracht zonder remmingen aan de slag kunnen met onderzoekend leren.  

Er is een sterke relatie tussen taal- en denkstimulering en de ontwikkeling van een onderzoekende houding (Van Graft  & Kemmers, 2007). Door kinderen te motiveren tot het stellen van vragen en te laten reageren op elkaars gedachten en activiteiten ontwikkelen kinderen een kritische, onderzoekende houding volgens Van Graft en Kemmers. Daarom richten we ons op denk-stimulerende vraagtechnieken voor de (aanstaande) leerkracht die de onderzoekende houding kunnen bevorderen.

De stap van Verwondering kan verschillen in tijd en loopt daarna vaak spontaan over in de Verkenning. Het is belangrijk om deze fase bewust mee te laten maken omdat er dan ruimte komt om individueel na te denken en verbindingen met voorkennis  te maken.  Voortijdig overgaan naar een directe onderzoeksvraag kan goede en brede  beeldvorming van en oriëntatie op de mogelijkheden van het materiaal  en mogelijke onderzoeks-kansen  in de weg staan.

Uiteraard moet bij studenten de hele cyclus geïntroduceerd worden. Deze introductie kan het beste door ze het gehele onderzoeksproces zelf te laten ervaren, op hun eigen niveau. Pas ná deze ervaring starten we met het verder bekwamen van de student in elke stap. In de propedeuse  zijn dat de eerste twee stappen: Verwonderen en Verkennen.  

2

Bron: CHE

Terug naar beginscherm PLG